TARİHİ 

Panionion birliği Mykale dağının (Samsun Dağı) eteğinde Kuşadası güzelçamlı yöresinde Poseidon Helikonios'a affedilen kutsal yerde toplanıyordu. Bölgede 1957-1958 ?de yaptığı Kazılar sırasında G.Kleiner, Sunak olması gereken bir yapıyı gün ışığına çıkarmıştır. Bu yapı , kayanın dış yüzüne oyulmuş 11 basamaklı  , bir tiyatro şeklinde inşa edilmiş olup, İon kent delegelerinin toplantı yeri olarak kullanılıyordu. 

           İonya Konfederasyonun başkenti Güzelçamlı , Kuşadası'nın bir beldesi ve İonya kentlerinin ortasında yer almıştır. Panionion'un kurulduğu ilk günden başlayarak İon kentlerinin gelişmesini sağlayan merkezi bir örgüt yaratılmıştır. Bu birlik sayesinde İonya'lılar  yalnız Dünya Tarihindeki en parlak kültürlerinden birini yaratmakla kalmamış , aynı zamanda politik birleşmelerini de sağlayarak yerleşme bölgelerini ve etki alanlarını genişletmişlerdir.

Bu dönemde, eski dünyanın kültürel öncülüğü Yakındoğu'dan İon merkezlerine geçmiştir. Bu dönemin İon yası dünyaya yalnız pozitif ilimlerle ve felsefede değil , aynı zamanda mimarlık ve heykeltraşlıkta da yol göstermiştir.

İonlar, Anadolu kıyıların ageldiklerinde saz damlı ve oval biçimli ilkel evlerde yaşıyorlardı. Ama daha sonraları hiç kuşkusuz yerli halkla da kaynaşarak burada insanlık tarihinin belkide en parlak ışığını yaktılar.

       İonya'lılar heykel sanatında ve şehirçilikte de çok ileri adımlar atmışlardı. Arkaik heykellerin Yunanistan'da durgun ve duygusuz yapılmasına karşın, İonya heykellirinin yüzleri daha sevecen ve duygulu yapılmışlardır.

Persler, Yunanistan'a seferler yapmış ancak beklenmedik biçimde yenilğilere uğramışlardır. Perslerle Yunanlılar arasındaki bu savaş dizisinin sonuncusu, M.Ö. 479 yılında Dilek Yarımadasında olmuştur. Samsun dağlarının antik adıyla anılan Mykale savası Dipburun'da olmuş ve burada karaya çekilmiş bulunan pers donanmasıbütünüyle yakılmıştır. Bu savaşların sonunda Attika ? Delos Deniz birliği (Askeri İttifak) kuruldu. Amacı Perslere karşı yunanistan, adalar ve Anadolu kıyılarındaki halkları korumak olan bu birliğe sonları , daha birçok kent katıldı.

Anadolu kıyılarındaki on iki şehir, isimlerinde şeref duyarlardı. Bunlar kurdukları siyasal ve dinsel nitelikli mabede Panionion adını vermişlerdi. Bu konfederasyonu koruyan tanrısı Poseidon Helikonos'tu. Anadolu İyonları, Panionion ?un diğer iyonlu devletlere açık olmadığı ilan etmişlerdi.Panionion, İon kent devletlerini M.Ö. 5. yüzyıla kadar her yönden Yunanistan'daki kentlerin çok üstünde yerleşimler haline getirdi. Yunan (Helen) , Yabancı (Barbaros ) adını verdiler. İon yazısı M.Ö. 8. yüzyılda Yunanistan'da kabul gördü. M.Ö. 403 ?te Atina' da resmi dil ilan edildi. İon yazısı Fenike asıllıydı ve bu nedenle de Pheinikeia diye anılmaktaydı. Önceleri ticari ilişkilerde kullamılan İon yazısı M.Ö. 9. yüzyılın sonlarına edebiyat ürünlerinin yaygın dili oldu.              

Panionion'da toplanan İonlar, kentlerini bizim yeryüzünde bildiğimiz en

güzel iklimde kurmuşlardır. Ne daha kuzeydeki Ne daah güneyde kalanlar İonia ile bir tutulamaz. Hatta ne doğusu ne de batısı kimisi soğuk ve nemli kimisi sıcak ve kurak olur.